AYM, Kürtçe isimdeki ‘w’ yasağında ihlal bulmadı Biroldukca yabancı ve yerli şirket ile kimi televizyonların ticaret tescil evrakları üzere resmi süreçlerde ortasında “w, x ve q” harfinin olmasına rastgele bir kısıtlama bulunmazken, 29 harfli Türkçe alfabede bulunmayan, lakin 32 harfli Kürtçe alfabede bulunan “x, w, q” harflerine yasak ve engellemelerin olması gündemdeki yerini koruyor.
Mezopotamya Ajansı’nın haberine göre, Anayasa Mahkemesi, bir kişinin çocuğuna “Ciwan” ismini koymasına nüfus müdürlüğünün müsaade vermemesi ve kimlik çıkarmamasında ihlal bulmadı.
Abdullah Yılmaz, 2014’te doğan yeni çocuğunu Kürtçe “genç” manasına gelen “Ciwan” ismiyle kaydetti. Lakin, İzmir Çiğli Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğü, “w” harfinin “Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun”a uygun olmadığı nedeni öne sürülerek kimlik düzenlemeyi reddetti. Nüfus Müdürlüğü, “Ciwan” isminin “Civan” olarak düzenlenmesi için 4 Aralık 2014’te ihbarda bulundu. Savcılık da vakit kaybetmeden 15 Aralık 2014’te Karşıyaka 1’inci Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açtı. Mahkeme, “Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun”a uygun olmadığına karar verdi. Mahkeme “w” harfinin resmi iş ve yönetimlerde kullanılamayacağına hükmetti. Mahkeme, “Ciwan” isminin Türkçeleştirilerek “Civan” olarak yazılmasına karar verdi.
YARGITAY UYGUN BULDU
Lokal mahkemenin sonucuna karşı Yılmaz, Yargıtay’a temyiz yoluna gitti. Yılmaz, temyiz müracaatında, ulusal ve memleketler arası mevzuatta çocuğa isim koyma hakkının ana ve babanın olduğunu, devletin anılan hakka müdahalesinin demokratik toplum sistemine uygun olmadığını belirtti. Yargıtay 8’inci Hukuk Dairesi, 5 Kasım 2017’de sonucun yasa ve yönteme uygun olduğuna karar vererek, lokal mahkemenin sonucunı onadı. 8’inci Hukuk Dairesi, somut düzeltme talebi bulunmadığı nedeni öne sürülerek, isim düzeltme talebini de 20 Ekim 2018’de reddetti.
AYM’YE MÜRACAAT
İtiraz sürecinin tamamlanmasının akabinde Yılmaz, “özel hayata ve aile hayatına hürmet hakkı”yla bununla irtibatlı olarak “Anayasa’nın eşitlik prensibinin ihlali edildiği”, bu bahiste Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Türkiye aleyhine verdiği kararlara işaret ederek, Anayasa Mahkemesi’ne kişisel müracaatta bulundu. Yılmaz müracaatında, AİHM’in Tahir Canan “Kürtlerin çocuklarına Kürtçe isim vermemesi niçiniyle yaptığı başvurudaki” ihlal sonucuna işaret ederek, Kürt külçeşidinin yaşatılmasının engellenmesi emeliyle çocuğuna Kürtçe isim koymasının engellendiğini kaydetti.
Başvuruyu demokratik toplum kıymetlerine uygunluk açısından başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, yasa ve memleketler arası hukukta resmi lisana ait hususlara işaret ederek, harf değişiminin fonetik yapıya uygun yapıldığını, Kürt kültürel yapısı içerisinde Civan isminin kullanılmasında önemli bir mahzur bulunduğuna bir bilginin mevcut olmadığını belirtti. Anayasa Mahkemesi, kamusal makamların taktir yetkisini keyfi bir biçimde kullanmadığı ve resmi lisanın kullanılması çerçevesinde önlemler aldığı değerlendirildiğine uygulamanın demokratik toplum nizamın gereklerine uygun olduğu kararına vardı.
‘W’NİN ‘V’YE DÖNÜŞMESİ
Müracaatçının, çocuğuna kendi kültüründe isim konulmasının engellenmediğini öne süren Anayasa Mahkemesi, çocuğa isim koyma hakkının Türk alfabesinde olmayan bir harfin kullanılmasında sonlandırılma yapıldığını, anılan müdahalenin ölçülü olduğunu kıymetlendirdi.
‘AYRIMCILIK YOK’
Ayrımcılık yasağını tezini inceleyen Anayasa Mahkemesi, ayrımcılık yasağının ihlalinin tartışılabilmesi için ihlal tezinin kişinin hangi temel hak ve özgürlüğünün hangi temele dayalı olarak ayrımcılığa maruz kaldığının gösterilmesi gerektiğini görüşünü lisana getirdi.
Müracaatçının sadece Kürt olması niçiniyle ayrımcılığa maruz kaldığını, bu argümanını temellendirecek somut bir açıklama yapmadığını belirten Anayasa Mahkemesi, “Ayrımcılık tezinin ciddiye alınabilmesi için müracaatçının kendisiyle emsal durumdaki öbür bireylere yapılan muamele ile kendisine yapılan muamele içinde bir farklılığın bulunduğunu ve bu farklılığın yasal temeli olmaksızın ırk, renk, cinsiyet, din, lisan vb. ayrımcı bir niçinle dayandığını makul kanıtlarla ortaya koyması gerekir. Buna rağmen müracaatçının ayrımcılık uygulandığına tezini temellendirecek bir argüman sunmadığı, kendisiyle tıpkı statüde bulunan bireyler içinde farklı muamelede bulunduğuna ait açıklama yapmaksızın isim düzeltme sürecinin Kürt olması niçiniyle yapıldığını tez etmekle yetindiği anlaşılmıştır. Açıklanan münasebetlerle ihlal savları temellendirilmediğinden müracaatçının bu kısmı açıkça destekten mahrum olması niçiniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir” tabirlerini kullandı.
“Anayasa’nın eşitlik prensibinin ihlali” başvurusunu kabul edilemez bulan Anayasa Mahkemesi, “özel hayata ve aile ömrüne hürmet hakkının ihlali” başvurusunu kabul edilebilir bularak, Yılmaz’ın bu hakkının da engellenmediğine hükmetti.
Anayasa Mahkemesi sonucu oybirliği ile aldı.
Mezopotamya Ajansı’nın haberine göre, Anayasa Mahkemesi, bir kişinin çocuğuna “Ciwan” ismini koymasına nüfus müdürlüğünün müsaade vermemesi ve kimlik çıkarmamasında ihlal bulmadı.
Abdullah Yılmaz, 2014’te doğan yeni çocuğunu Kürtçe “genç” manasına gelen “Ciwan” ismiyle kaydetti. Lakin, İzmir Çiğli Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğü, “w” harfinin “Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun”a uygun olmadığı nedeni öne sürülerek kimlik düzenlemeyi reddetti. Nüfus Müdürlüğü, “Ciwan” isminin “Civan” olarak düzenlenmesi için 4 Aralık 2014’te ihbarda bulundu. Savcılık da vakit kaybetmeden 15 Aralık 2014’te Karşıyaka 1’inci Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açtı. Mahkeme, “Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun”a uygun olmadığına karar verdi. Mahkeme “w” harfinin resmi iş ve yönetimlerde kullanılamayacağına hükmetti. Mahkeme, “Ciwan” isminin Türkçeleştirilerek “Civan” olarak yazılmasına karar verdi.
YARGITAY UYGUN BULDU
Lokal mahkemenin sonucuna karşı Yılmaz, Yargıtay’a temyiz yoluna gitti. Yılmaz, temyiz müracaatında, ulusal ve memleketler arası mevzuatta çocuğa isim koyma hakkının ana ve babanın olduğunu, devletin anılan hakka müdahalesinin demokratik toplum sistemine uygun olmadığını belirtti. Yargıtay 8’inci Hukuk Dairesi, 5 Kasım 2017’de sonucun yasa ve yönteme uygun olduğuna karar vererek, lokal mahkemenin sonucunı onadı. 8’inci Hukuk Dairesi, somut düzeltme talebi bulunmadığı nedeni öne sürülerek, isim düzeltme talebini de 20 Ekim 2018’de reddetti.
AYM’YE MÜRACAAT
İtiraz sürecinin tamamlanmasının akabinde Yılmaz, “özel hayata ve aile hayatına hürmet hakkı”yla bununla irtibatlı olarak “Anayasa’nın eşitlik prensibinin ihlali edildiği”, bu bahiste Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Türkiye aleyhine verdiği kararlara işaret ederek, Anayasa Mahkemesi’ne kişisel müracaatta bulundu. Yılmaz müracaatında, AİHM’in Tahir Canan “Kürtlerin çocuklarına Kürtçe isim vermemesi niçiniyle yaptığı başvurudaki” ihlal sonucuna işaret ederek, Kürt külçeşidinin yaşatılmasının engellenmesi emeliyle çocuğuna Kürtçe isim koymasının engellendiğini kaydetti.
Başvuruyu demokratik toplum kıymetlerine uygunluk açısından başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, yasa ve memleketler arası hukukta resmi lisana ait hususlara işaret ederek, harf değişiminin fonetik yapıya uygun yapıldığını, Kürt kültürel yapısı içerisinde Civan isminin kullanılmasında önemli bir mahzur bulunduğuna bir bilginin mevcut olmadığını belirtti. Anayasa Mahkemesi, kamusal makamların taktir yetkisini keyfi bir biçimde kullanmadığı ve resmi lisanın kullanılması çerçevesinde önlemler aldığı değerlendirildiğine uygulamanın demokratik toplum nizamın gereklerine uygun olduğu kararına vardı.
‘W’NİN ‘V’YE DÖNÜŞMESİ
Müracaatçının, çocuğuna kendi kültüründe isim konulmasının engellenmediğini öne süren Anayasa Mahkemesi, çocuğa isim koyma hakkının Türk alfabesinde olmayan bir harfin kullanılmasında sonlandırılma yapıldığını, anılan müdahalenin ölçülü olduğunu kıymetlendirdi.
‘AYRIMCILIK YOK’
Ayrımcılık yasağını tezini inceleyen Anayasa Mahkemesi, ayrımcılık yasağının ihlalinin tartışılabilmesi için ihlal tezinin kişinin hangi temel hak ve özgürlüğünün hangi temele dayalı olarak ayrımcılığa maruz kaldığının gösterilmesi gerektiğini görüşünü lisana getirdi.
Müracaatçının sadece Kürt olması niçiniyle ayrımcılığa maruz kaldığını, bu argümanını temellendirecek somut bir açıklama yapmadığını belirten Anayasa Mahkemesi, “Ayrımcılık tezinin ciddiye alınabilmesi için müracaatçının kendisiyle emsal durumdaki öbür bireylere yapılan muamele ile kendisine yapılan muamele içinde bir farklılığın bulunduğunu ve bu farklılığın yasal temeli olmaksızın ırk, renk, cinsiyet, din, lisan vb. ayrımcı bir niçinle dayandığını makul kanıtlarla ortaya koyması gerekir. Buna rağmen müracaatçının ayrımcılık uygulandığına tezini temellendirecek bir argüman sunmadığı, kendisiyle tıpkı statüde bulunan bireyler içinde farklı muamelede bulunduğuna ait açıklama yapmaksızın isim düzeltme sürecinin Kürt olması niçiniyle yapıldığını tez etmekle yetindiği anlaşılmıştır. Açıklanan münasebetlerle ihlal savları temellendirilmediğinden müracaatçının bu kısmı açıkça destekten mahrum olması niçiniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir” tabirlerini kullandı.
“Anayasa’nın eşitlik prensibinin ihlali” başvurusunu kabul edilemez bulan Anayasa Mahkemesi, “özel hayata ve aile ömrüne hürmet hakkının ihlali” başvurusunu kabul edilebilir bularak, Yılmaz’ın bu hakkının da engellenmediğine hükmetti.
Anayasa Mahkemesi sonucu oybirliği ile aldı.